Jak straż pożarna wykorzystuje drony podczas pożarów i powodzi?

• 1000+ haobszar działań przy pożarze Puszczy Solskiej, gdzie pracowały grupy dronowe
• 2024powódź, podczas której BSP monitorowały wały i transmitowały obraz do sztabu
• 2025rok zatwierdzenia przez KG PSP kierunku rozwoju BSP w KSRG

Podczas rozległego pożaru albo powodzi sytuacja może zmieniać się szybciej, niż ratownicy są w stanie ocenić ją z poziomu ziemi. Dym ogranicza widoczność, zalane drogi odcinają dostęp do miejscowości, a uszkodzenie wału może znajdować się kilka kilometrów od stanowiska dowodzenia. Dron pozwala spojrzeć na cały obszar z góry i przekazywać aktualny obraz bezpośrednio do osób koordynujących działania.

Bezzałogowy statek powietrzny może wykonywać rozpoznanie terenu, lokalizować zarzewia ognia, monitorować rozwój pożaru, sprawdzać stan wałów oraz wskazywać osoby potrzebujące ewakuacji. Komenda Główna PSP rozwija wykorzystanie BSP jako elementu Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Zatwierdzony kierunek rozwoju przewiduje tworzenie grup dronowych na poziomie powiatowym oraz specjalistycznych zespołów działających na poziomie wojewódzkim i krajowym.

Drony strażackie pracują jednak w wyjątkowo trudnych warunkach. Wysoka temperatura, dym, silny wiatr, opady, wilgoć, przeszkody terenowe oraz intensywna eksploatacja zwiększają prawdopodobieństwo uszkodzenia lub utraty urządzenia. Dlatego obok wyszkolenia pilotów, odpowiednich procedur i regularnej kontroli technicznej warto przeanalizować również ubezpieczenie Aerocasco drona dla służb mundurowych.

Dron jako źródło informacji dla kierującego akcją

Kierujący działaniem ratowniczym podejmuje decyzje na podstawie informacji napływających z wielu odcinków bojowych. Przy rozległym zdarzeniu relacje przekazywane drogą radiową mogą nie przedstawiać pełnej sytuacji. Zastęp widzi przede wszystkim własny fragment terenu, natomiast kamera umieszczona na dronie może objąć pożarzysko, kompleks przemysłowy albo zalaną miejscowość jednym ujęciem.

Obraz może być przekazywany na żywo do samochodu dowodzenia i łączności, stanowiska kierowania lub sztabu. Komenda Główna PSP wskazuje transmisję obrazu, mapowanie, pomiary, rozpoznanie miejsca zdarzenia i nadzór nad działaniami jako podstawowe zastosowania rozwijanych grup dronowych.

Dzięki temu dowodzący może szybciej ocenić, w którym kierunku rozprzestrzenia się pożar, gdzie znajduje się największe zagrożenie dla zabudowań oraz czy wyznaczone odcinki bojowe wymagają dodatkowych sił. Podczas powodzi obraz pokazuje natomiast ciągłość wałów, kierunek przepływu wody, przejezdność dróg i obszary, które mogą zostać odcięte.

Dron nie powinien być traktowany wyłącznie jako urządzenie nagrywające materiał. Jego największa wartość pojawia się wtedy, gdy dane z powietrza są natychmiast interpretowane i wykorzystywane do podejmowania decyzji.

Jak drony pomagają podczas pożarów?

W początkowej fazie pożaru dron może wykonać rozpoznanie jeszcze przed pełnym rozwinięciem wszystkich zastępów. Pozwala określić przybliżony obszar objęty ogniem, kierunek przemieszczania się płomieni oraz położenie pobliskich budynków, lasów, zbiorników z materiałami niebezpiecznymi i innych obiektów wymagających ochrony.

Przy pożarach hal oraz budynków wielkogabarytowych kamera z zoomem może umożliwić ocenę fragmentów dachu, elewacji i konstrukcji, których nie można bezpiecznie obserwować z ziemi. Termowizja pomaga natomiast wykrywać miejsca o podwyższonej temperaturze, nawet gdy otwarty ogień nie jest widoczny.

Dron może również kontrolować sytuację po pozornym opanowaniu pożaru. Zarzewia ukryte pod warstwą materiału, w konstrukcji dachu albo w ściółce leśnej mogą doprowadzić do ponownego pojawienia się płomieni. Obserwacja termowizyjna pozwala wskazać miejsca wymagające dalszego dogaszania i sprawdzenia przez ratowników.

Pożary lasów i terenów otwartych

W lesie ogień może przemieszczać się poza polem widzenia zastępów, szczególnie gdy teren jest pofałdowany, a drogi pożarowe nie zapewniają dostępu do wszystkich miejsc. Dron pomaga ocenić granice pożaru, wykryć nowe zarzewia oraz sprawdzić, czy płomienie nie zbliżają się do zabudowań lub dróg ewakuacyjnych.

Podczas pożaru Puszczy Solskiej w maju 2026 roku grupy dronowe prowadziły obserwację terenu przy użyciu kamer termowizyjnych na poszczególnych odcinkach bojowych. Obszar działań przekraczał 1000 hektarów, a drony współpracowały z zastępami naziemnymi, śmigłowcami oraz samolotami gaśniczymi.

Termowizja jest szczególnie przydatna podczas nocnego dogaszania. Obraz widzialny może wtedy nie pokazywać niewielkich punktów żarzenia, natomiast różnice temperatur ułatwiają wyznaczenie miejsc, do których należy skierować strażaków.

Dron może także kontrolować teren znajdujący się pomiędzy drogami pożarowymi. Ogranicza to konieczność wielokrotnego wysyłania patroli pieszych w zadymione, rozgrzane lub trudno dostępne miejsca.

Pożary budynków i obiektów przemysłowych

Podczas pożaru hali operator może obserwować rozwój ognia na dachu, wydobywanie się dymu oraz zmiany w obrębie konstrukcji. Widok z góry pomaga również sprawdzić, czy pożar przedostaje się do sąsiednich części obiektu.

Kamera termowizyjna może wskazywać elementy o podwyższonej temperaturze, ale nie zastępuje oceny konstrukcyjnej. Dron nie jest w stanie potwierdzić, że dach albo ściana są bezpieczne. Obraz powinien być interpretowany wraz z informacjami od ratowników pracujących wewnątrz i na zewnątrz obiektu.

W zakładach przemysłowych znaczenie może mieć również sprawdzenie zbiorników, instalacji przesyłowych i obszarów składowania. Dzięki przybliżeniu optycznemu operator może odczytać oznaczenia, kontrolować rozwój sytuacji i wskazywać dowódcy miejsca wymagające zabezpieczenia.

Dron pozwala ograniczyć narażenie ratownika podczas wstępnego rozpoznania. Nie oznacza to jednak, że całkowicie eliminuje konieczność bezpośredniego wejścia ludzi do strefy działań.

Co może obserwować dron podczas pożaru i powodzi?

Zmiany sytuacji pomiędzy kolejnymi przelotami mają często większą wartość operacyjną niż jedno pojedyncze ujęcie.

Każde zadanie wymaga innego sposobu lotu. Przy pożarze lasu ważne jest szybkie obserwowanie dużego obszaru, natomiast przy kontroli wału potrzebny może być dokładny przelot wzdłuż jego osi. Podczas lokalizowania osób operator może korzystać z termowizji, ale przy ocenie konstrukcji większe znaczenie będzie miała kamera optyczna z dużym przybliżeniem.

Jak drony wspierają działania podczas powodzi?

Powódź może odciąć miejscowości i uniemożliwić rozpoznanie sytuacji samochodem. Zalane ulice, uszkodzone mosty i silny nurt utrudniają także dotarcie ratownikom pieszym lub łodzią. Dron pozwala sprawdzić teren bez bezpośredniego narażania załogi.

Podczas powodzi we wrześniu 2024 roku strażacy wykorzystywali BSP między innymi do monitorowania wałów, sprawdzania zalanych terenów, mapowania oraz przekazywania obrazu na żywo do sztabu. Urządzenia pomagały również lokalizować osoby mogące wymagać ewakuacji.

Lot wykonany nad miejscowością może pokazać, które drogi nadal są przejezdne, gdzie woda przybiera oraz czy do konkretnego budynku można dotrzeć od strony lądu. Informacje te pomagają kierować łodzie, pojazdy wysokiej mobilności i zespoły ewakuacyjne.

Dron może też dokumentować zmiany poziomu wody. Powtarzalne przeloty według podobnej trasy pozwalają porównać zasięg zalania i ocenić tempo rozwoju zagrożenia.

Kontrola wałów przeciwpowodziowych

Wał może mieć wiele kilometrów długości, a uszkodzenie początkowo nie musi być dobrze widoczne. Dron pozwala kontrolować jego przebieg, poszukiwać przesiąków, osunięć, wyrw i miejsc, w których woda zaczyna przelewać się przez koronę.

Obraz z powietrza pomaga wskazać odcinki wymagające szybkiego sprawdzenia przez specjalistów. Nie zastępuje jednak inspekcji przeprowadzonej bezpośrednio na wale. Część zmian może być ukryta pod powierzchnią albo widoczna dopiero z niewielkiej odległości.

Świętokrzyska PSP wskazuje, że drony były już wykorzystywane zarówno podczas pożarów wielkopowierzchniowych i pożarów dużych budynków, jak i przy monitorowaniu stanu rzek oraz ciągłości wałów. Rozbudowa wyposażenia obejmuje również urządzenia z termowizją i możliwością pracy w niesprzyjających warunkach.

Wykryte miejsce powinno zostać dokładnie oznaczone współrzędnymi. Dzięki temu można szybko skierować tam patrol, materiały do umocnienia wału lub sprzęt ciężki.

Mapowanie zalanego terenu

Zdjęcia wykonane podczas jednego przelotu mogą zostać połączone w większą mapę obszaru. Pozwala to zobaczyć zasięg zalania, położenie budynków i dróg oraz rozmieszczenie dostępnych sił.

Mapa może być aktualizowana w kolejnych godzinach. Porównanie materiałów pomaga rozpoznać, gdzie woda opada, a gdzie sytuacja się pogarsza.

Dane z drona nie powinny jednak funkcjonować niezależnie od pozostałych systemów. Największą wartość uzyskuje się po zestawieniu ich z mapami topograficznymi, prognozami hydrologicznymi, informacjami o stanie wałów i meldunkami patroli.

Dokładność mapowania zależy od parametrów urządzenia, wysokości lotu, jakości sygnału pozycjonowania i warunków atmosferycznych. Materiał operacyjny nie zawsze może być traktowany jako precyzyjny pomiar geodezyjny.

Lokalizowanie osób potrzebujących pomocy

Kamera z przybliżeniem może pomóc zauważyć osobę znajdującą się na dachu, balkonie, wyższym fragmencie terenu albo w pojeździe odciętym przez wodę. Termowizja wspiera działania nocą, ale jej skuteczność może ograniczać dach, ściana, szyba lub inna przeszkoda znajdująca się pomiędzy sensorem a człowiekiem.

Dron wyposażony w głośnik może przekazać podstawowy komunikat, na przykład informację o nadchodzącej pomocy lub konieczności pozostania w bezpiecznym miejscu. Urządzenia znajdujące się na wyposażeniu PSP mogą być wyposażane w kamerę optyczną i termowizyjną, reflektor oraz system nagłośnienia.

Operator powinien przekazywać współrzędne i charakterystyczne punkty terenowe, a nie tylko opis obrazu. Zespół ewakuacyjny musi wiedzieć, jak dotrzeć do poszkodowanego i jakie przeszkody występują po drodze.

Podobne zasady obowiązują w akcjach poszukiwawczo-ratowniczych. Dron może obserwować osobę do czasu przybycia ratowników, pod warunkiem zachowania wystarczającej rezerwy energii oraz bezpiecznych warunków lotu.

Kamera termowizyjna – możliwości i ograniczenia

Kamera termowizyjna pokazuje różnice temperatur powierzchni obserwowanych obiektów. Podczas pożaru pozwala wskazać rozgrzane fragmenty konstrukcji, zarzewia ognia i obszary wymagające dalszego chłodzenia.

Nie oznacza to jednak, że urządzenie widzi przez dach, ścianę albo grubą warstwę dymu w każdych warunkach. Obraz może być zakłócany przez parę wodną, odbicia od powierzchni, silne nagrzanie otoczenia oraz niewłaściwe ustawienia skali temperatur.

Podczas powodzi interpretację może utrudniać różnica temperatur między wodą, gruntem i elementami zabudowy. Człowiek znajdujący się wewnątrz zamkniętego budynku może nie być widoczny.

Operator sensora musi znać zarówno możliwości, jak i ograniczenia konkretnej kamery. Podejrzane wskazanie powinno zostać sprawdzone z innego kąta, przy użyciu kamery optycznej albo przez skierowanie patrolu na miejsce.

	Kamera optyczna z zoomem	Kamera termowizyjna
Do czego	ocena konstrukcji, odczyt oznaczeń, detale dachu i elewacji	zarzewia ognia, przegrzane elementy, lokalizacja ludzi nocą
Dzień	bardzo dobra	dobra
Noc	ograniczona bez doświetlenia	najlepsze zastosowanie
Dym	silnie ogranicza obraz	ogranicza, ale w mniejszym stopniu
Widzi przez ścianę lub dach	nie	nie
Typowe zakłócenia	odbicia, ograniczona widoczność	para wodna, odbicia, nagrzane otoczenie, niewłaściwa skala temperatur
Weryfikacja wskazania	obserwacja z drugiego kąta	drugi kąt, kamera optyczna albo patrol na miejscu

Czy drony mogą gasić pożary?

Najczęściej BSP wykorzystywane przez straż pożarną pełnią funkcję obserwacyjną, rozpoznawczą i pomiarową. Wskazują miejsca wymagające interwencji, ale same nie podają środka gaśniczego.

Rozwijane są również znacznie większe drony mogące przenosić środki gaśnicze lub współpracować z instalacjami podającymi wodę. W lipcu 2026 roku świętokrzyska PSP prezentowała drona gaśniczego przeznaczonego do działań przy pożarach budynków na dużych wysokościach. Takie urządzenia należy jednak traktować jako rozwijający się kierunek technologiczny, a nie standardowe wyposażenie każdej jednostki.

W większości działań największą wartością drona nadal pozostaje poprawa rozpoznania. Wcześniejsze wykrycie zarzewia ognia może być skuteczniejsze niż samo zwiększenie ilości podawanego środka gaśniczego.

Bezpieczeństwo operacji i przepisy

Współpraca z samolotami i śmigłowcami

Podczas dużego pożaru w tym samym obszarze mogą działać drony, śmigłowce policyjne, wojskowe oraz statki powietrzne Lasów Państwowych. Każda nieuzgodniona obecność BSP może stworzyć zagrożenie dla załogi i doprowadzić do wstrzymania zrzutów wody.

Pilot drona musi pozostawać w łączności z osobą koordynującą działania lotnicze. Powinien również znać procedurę natychmiastowego sprowadzenia urządzenia na ziemię.

Podobna zasada obowiązuje podczas powodzi, gdy w pobliżu mogą działać śmigłowce wykonujące rozpoznanie, ewakuację albo transport zaopatrzenia. Przestrzeń nie może być zajmowana przez nieskoordynowane zespoły.

Osoby postronne nie powinny wysyłać prywatnych dronów nad miejsce pożaru, powodzi ani innej akcji ratowniczej. Nawet niewielkie urządzenie może ograniczyć możliwość wykorzystania lotnictwa służb.

Wymagania operacyjne i przepisy ULC

Zasady wykonywania lotu zależą od ryzyka operacji, parametrów drona i miejsca działań. ULC dzieli operacje na kategorię otwartą, szczególną i certyfikowaną. Kategoria szczególna obejmuje działania, których parametry wykraczają poza ograniczenia kategorii otwartej i mogą wymagać oświadczenia zgodnego ze scenariuszem standardowym, zezwolenia operacyjnego albo certyfikatu LUC.

Akcja ratownicza nie zwalnia automatycznie z konieczności planowania bezpiecznej operacji. Jednostka powinna posiadać odpowiednie procedury, przeszkolonych pilotów oraz zasady współpracy z innymi użytkownikami przestrzeni powietrznej.

Przed startem trzeba sprawdzić strefy geograficzne, ograniczenia lotnicze, pogodę, stan techniczny sprzętu oraz planowane działania śmigłowców. Trzeba też określić bezpieczne miejsce awaryjnego lądowania.

W 2025 roku Komenda Główna PSP zatwierdziła kierunek dalszego rozwoju BSP w KSRG, obejmujący standardy wyposażenia, szkolenia pilotów oraz role koordynatorów. Oznacza to przechodzenie od pojedynczego wykorzystywania dronów do bardziej jednolitego i systemowego modelu operacyjnego.

Najważniejsze ryzyka operacyjne

Grupa ryzyk	Co konkretnie może się stać
Techniczne	utrata łączności wskutek odległości, przeszkód lub zakłóceń · wyczerpanie baterii przy locie pod wiatr lub długim utrzymywaniu pozycji · uszkodzenie podczas transportu, startu albo lądowania w trudnym terenie
Środowiskowe	oddziaływanie wysokiej temperatury i dymu na elektronikę, akumulator, kamerę i śmigła · silny oraz porywisty wiatr nad pożarzyskiem i terenem zalewowym · opady, wilgoć lub kontakt z zanieczyszczoną wodą przekraczające odporność urządzenia
Kolizyjne	kolizja z przewodem, drzewem, masztem, dźwigiem albo elementem uszkodzonej konstrukcji · kolizja z innym dronem, śmigłowcem lub samolotem uczestniczącym w działaniach
Ludzkie i danych	błędna interpretacja obrazu termowizyjnego i skierowanie zastępu w niewłaściwe miejsce · utrata orientacji przestrzennej w dymie, po zmroku lub nad jednolitą powierzchnią wody · nieuprawniony dostęp do transmisji, zapisów obrazu lub systemu sterowania
Utrata sprzętu	awaryjne lądowanie na zalanym, płonącym albo niedostępnym obszarze

Nie wszystkie zagrożenia można całkowicie wyeliminować. Zespół powinien określić dopuszczalne warunki operacji oraz sytuacje, w których pilot ma obowiązek przerwać lot, nawet gdy obraz z drona pozostaje potrzebny dowódcy.

Wysoka temperatura i dym

Dron obserwujący pożar nie powinien znajdować się bezpośrednio nad płomieniami, jeżeli urządzenie nie zostało do tego przystosowane. Prądy konwekcyjne mogą powodować gwałtowne zmiany wysokości i utrudniać stabilizację.

Dym może ograniczyć działanie kamer i systemów wykrywania przeszkód. Czujnik optyczny, który w normalnych warunkach zatrzymałby urządzenie przed obiektem, może nie rozpoznać przewodu albo konaru.

Wysoka temperatura wpływa również na akumulator i elementy elektroniczne. Wskazanie temperatury otoczenia w miejscu startu nie musi odpowiadać warunkom występującym kilkadziesiąt metrów nad pożarem.

Pilot powinien stale obserwować komunikaty systemu i zachowanie urządzenia. Pogorszenie stabilności, zakłócenia obrazu lub nietypowo szybkie zużycie baterii mogą uzasadniać natychmiastowy powrót.

Wiatr i opady podczas powodzi

Powódź często występuje jednocześnie z opadami i silnym wiatrem. Otwarte doliny rzeczne nie zapewniają osłony, dlatego rzeczywiste podmuchy mogą być znacznie silniejsze niż w miejscu startu.

Lot z wiatrem w kierunku zalanego obszaru może przebiegać szybko, lecz powrót wymaga znacznie większej ilości energii. System powinien zachować odpowiednią rezerwę baterii i nie polegać wyłącznie na automatycznym ostrzeżeniu o konieczności powrotu.

Należy też sprawdzić deklarowaną przez producenta odporność urządzenia na opady. Dron, który może pracować przy lekkim deszczu, niekoniecznie jest przystosowany do intensywnych opadów, gradu albo długotrwałego kontaktu z wilgocią.

Lądowanie awaryjne na zalanym terenie może oznaczać całkowitą utratę sprzętu. Przed rozpoczęciem misji warto więc wskazać kilka alternatywnych miejsc, do których urządzenie będzie mogło zostać skierowane.

Ubezpieczenie Aerocasco drona straży pożarnej

Dron wykorzystywany przez straż pożarną może być wyposażony w kosztowną kamerę termowizyjną, zoom optyczny, dalmierz, reflektor, głośnik i moduły transmisji obrazu. Przy określaniu wartości sprzętu trzeba uwzględnić cały zestaw, a nie tylko podstawową platformę latającą.

Przygotowując ochronę jednostki, analizujemy sposób wykorzystywania drona, rodzaj wykonywanych operacji, warunki pracy oraz wartość zamontowanego wyposażenia. Ubezpieczenie Aerocasco drona dla służb mundurowych możemy dopasować między innymi do ryzyka kolizji, awarii, uszkodzenia podczas startu, lądowania lub transportu, a także nieumyślnego błędu operatora. Zakres może uwzględniać również kamerę termowizyjną, sensory oraz systemy łączności, jeżeli zostaną właściwie wskazane w umowie.

Szczególnej analizy wymagają działania nocne, operacje w pobliżu wysokiej temperatury, loty podczas niesprzyjającej pogody i utrata sprzętu po zerwaniu łączności. Zakres ochrony zależy od warunków konkretnej polisy, parametrów sprzętu oraz przestrzegania wymaganych procedur.

Aerocasco nie zastępuje ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Pierwsze rozwiązanie odnosi się przede wszystkim do własnego drona i wyposażenia jednostki, natomiast OC dotyczy szkód wyrządzonych osobom trzecim lub w ich mieniu. W zależności od charakteru operacji warto przeanalizować oba zakresy.

	Aerocasco	OC operatora
Czego dotyczy	własny dron jednostki i jego wyposażenie	szkody wyrządzone osobom trzecim i w ich mieniu
Typowe zdarzenie	kolizja, awaria, uszkodzenie przy starcie lub lądowaniu, utrata po zerwaniu łączności	uszkodzenie cudzego mienia, szkoda osobowa
Co warto zgłosić	kamera termowizyjna, zoom, dalmierz, reflektor, głośnik, moduły transmisji, akumulatory, kontrolery	zakres operacji oraz miejsce i charakter wykonywanych lotów
Kto otrzymuje świadczenie	jednostka odzyskuje wartość sprzętu	poszkodowany otrzymuje odszkodowanie
Czy zastępuje drugie	nie	nie

Przy dronie z termowizją wartość osprzętu bywa wyższa niż wartość samej platformy latającej — dlatego zestaw trzeba wycenić w całości. Zakres ochrony opisujemy szerzej przy ubezpieczeniu Aerocasco drona.

Co zgłosić przed zawarciem ubezpieczenia?

Do przygotowania ochrony potrzebne są informacje o modelu, numerze seryjnym i wartości drona. Należy również wskazać kamery, sensory, kontrolery, akumulatory oraz inne urządzenia, które mają zostać objęte polisą.

Znaczenie ma sposób użytkowania sprzętu. Inne ryzyko występuje podczas szkolenia na otwartym placu, a inne w czasie nocnego lotu nad pożarem lasu, zalanym miastem albo uszkodzonym obiektem przemysłowym.

Warto opisać, ilu pilotów korzysta z urządzenia, jakie posiadają kwalifikacje oraz jak wygląda kontrola techniczna, transport i przechowywanie sprzętu. Trzeba również wskazać, czy dron uczestniczy w operacjach międzynarodowych.

Przed zawarciem umowy należy sprawdzić wyłączenia odpowiedzialności, wymagania dotyczące konserwacji i dokumentowania lotów oraz zasady postępowania po zdarzeniu.

Dokumentowanie szkody

Po kolizji albo awaryjnym lądowaniu w pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy urządzenie nie powoduje dodatkowego zagrożenia. Uszkodzony akumulator może wymagać odizolowania i zabezpieczenia.

Trzeba zachować logi lotu, komunikaty systemowe, nagrania, dane o stanie baterii oraz informacje o pogodzie. Dokumentacja powinna uwzględniać również miejsce, godzinę, cel operacji i nazwisko operatora.

Nie należy usuwać zapisów, przywracać ustawień fabrycznych ani samodzielnie naprawiać urządzenia przed udokumentowaniem szkody. Jednostka powinna posiadać procedurę określającą, kto zgłasza zdarzenie i przekazuje sprzęt do serwisu.

W przypadku utraty drona pomocne mogą być ostatnie zapisane współrzędne, trasa lotu i informacje o działaniu procedury powrotu. Odzyskanie urządzenia nie może jednak powodować narażenia ratowników na wejście do strefy pożaru albo silnego nurtu.

Checklista przed lotem nad miejscem działań

Drony straży pożarnej – najczęstsze pytania