Ubezpieczenie farmy fotowoltaicznej w budowie – jak zabezpieczyć transport, montaż i rozruch inwestycji?

Ubezpieczenie farmy fotowoltaicznej w budowie to temat, który w wielu projektach wraca dopiero wtedy, gdy pierwsza dostawa modułów jest już w drodze na plac. Tymczasem budowa farmy PV to proces złożony z wielu etapów: komponenty trzeba przywieźć, bezpiecznie przechować, zamontować, podłączyć, przetestować i odebrać. Na każdym z tych etapów może dojść do szkody, która przesunie harmonogram, podniesie budżet i opóźni start sprzedaży energii.

Uszkodzenie modułów podczas rozładunku, kradzież przewodów z placu budowy, przewrócenie konstrukcji, błąd montażowy czy awaria w trakcie próbnego uruchomienia to ryzyka zupełnie inne niż te, które pojawiają się w czasie normalnej eksploatacji instalacji. Dlatego polisa docelowa farmy najczęściej nie wystarczy, aby zabezpieczyć cały proces inwestycyjny.

Nasi doradcy porównują rozwiązania dostępne w różnych towarzystwach i pomagają inwestorom, generalnym wykonawcom oraz podwykonawcom dobrać ochronę odpowiednią do etapu realizacji projektu. Analizujemy między innymi zakres prac, harmonogram, wartość kontraktu, sposób transportu urządzeń, planowany okres prób i rozruchu oraz zabezpieczenia wymagane w umowie. Jeśli szukasz szerszego kontekstu, sprawdź naszą ofertę ubezpieczenia ryzyk budowlano-montażowych.

Kiedy zaczyna się ryzyko związane z budową farmy PV?

Ryzyko nie startuje w chwili montażu pierwszego panelu. Problemy mogą pojawić się już na etapie zamawiania, transportu i rozładunku komponentów. Moduły fotowoltaiczne, falowniki, transformatory i rozdzielnice to urządzenia o znacznej wartości. Mogą zostać uszkodzone w przewozie, przy niewłaściwym podnoszeniu albo podczas składowania w miejscu, które nie odpowiada zaleceniom producenta.

Na dalszym etapie dochodzą kolejne ryzyka, związane między innymi z:

• przygotowaniem gruntu,
• wykonywaniem dróg technologicznych i ogrodzenia,
• palowaniem konstrukcji wsporczych,
• montażem modułów,
• układaniem okablowania,
• budową stacji transformatorowej,
• wykonaniem przyłącza,
• konfiguracją systemów sterowania,
• testami i próbnym uruchomieniem.

Odpowiedzialność za poszczególne zdarzenia może spoczywać na różnych podmiotach. W realizacji inwestycji uczestniczą inwestor, generalny wykonawca, dostawcy urządzeń, przewoźnicy, podwykonawcy oraz firmy odpowiedzialne za przyłączenie i rozruch. Samo OC każdego z nich nie tworzy jednak automatycznie spójnego programu ochrony całej inwestycji – zakresy polis bywają różne, a część szkód nie wynika bezpośrednio z odpowiedzialności konkretnej firmy. Więcej o tym, czego oczekuje się od firm wchodzących na teren inwestycji, piszemy w artykule o tym, jakie ubezpieczenie powinien mieć podwykonawca przed rozpoczęciem prac.

Czym jest ubezpieczenie CAR/EAR i co obejmuje?

Polisy CAR i EAR służą do ochrony projektów w trakcie prowadzenia prac budowlanych oraz montażowych. W przypadku farmy fotowoltaicznej część budowlana obejmuje zwykle przygotowanie terenu, drogi, fundamenty i ogrodzenie, natomiast część montażowa dotyczy instalowania konstrukcji, modułów, falowników, transformatorów i pozostałej infrastruktury technicznej.

Ochrona CAR/EAR może obejmować nagłe i nieprzewidziane szkody w robotach, materiałach, urządzeniach przeznaczonych do wbudowania, sprzęcie budowlanym, zapleczu oraz mieniu istniejącym. W zależności od wariantu polisa może również uwzględniać odpowiedzialność cywilną związaną z realizacją prac.

Zakres ochrony nie jest jednak identyczny w każdym towarzystwie. Część ryzyk wymaga dodatkowych klauzul, osobnych limitów albo szczegółowego opisania w dokumentacji ubezpieczeniowej. Przykładem są wady projektowe, mienie znajdujące się poza miejscem budowy, transport, prace prowadzone w pobliżu istniejącej infrastruktury czy rozszerzony okres konserwacji.

Dlatego ubezpieczenie ryzyk budowlano-montażowych w OZE powinno powstawać na podstawie konkretnego projektu, a nie ogólnego opisu „budowa farmy fotowoltaicznej”.

Co może obejmować ochrona na poszczególnych etapach?

Poniższa tabela porządkuje etapy inwestycji, typowe ryzyka i pytania, które warto zadać ubezpieczycielowi jeszcze przed podpisaniem polisy.

Etap inwestycji	Przykładowe ryzyka	Co sprawdzić w polisie
Transport komponentów	wypadek, uszkodzenie ładunku, niewłaściwe zabezpieczenie, kradzież	miejsce rozpoczęcia ochrony, zakres terytorialny, limity i wyłączenia transportowe
Rozładunek	upadek paneli lub transformatora, uszkodzenie przez dźwig, błąd operatora	czy ochrona obejmuje rozładunek oraz urządzenia przed formalnym montażem
Składowanie	pożar, zalanie, grad, wiatr, kradzież, wandalizm	dopuszczalny czas składowania, wymagane zabezpieczenia i lokalizacja magazynu
Prace ziemne i budowlane	uszkodzenie instalacji podziemnych, osunięcie gruntu, zalanie wykopów	odpowiedzialność za mienie istniejące, prace ziemne i szkody wobec osób trzecich
Montaż konstrukcji i paneli	przewrócenie konstrukcji, uszkodzenie modułów, błąd wykonawczy	ochrona robót montażowych, materiały inwestora i koszty naprawy
Prace elektryczne	zwarcie, przepięcie, pożar, uszkodzenie falownika lub transformatora	ryzyka elektryczne, limity oraz wymagania dotyczące kwalifikacji wykonawców
Próby i rozruch	awaria podczas testu, błędna konfiguracja, uszkodzenie urządzenia	dopuszczalny czas prób, zakres rozruchu i moment zakończenia ochrony
Odbiór inwestycji	szkoda między odbiorem częściowym a końcowym, usterki ujawnione po odbiorze	definicja odbioru, przekazanie do użytkowania i okres konserwacji
Eksploatacja	grad, pożar, awaria, kradzież, przestój i utrata przychodów	data rozpoczęcia docelowej polisy farmy i brak luki w ochronie

Czy transport paneli i urządzeń jest objęty CAR/EAR?

Nie należy tego zakładać automatycznie. Zakres może obejmować wyładunek na terenie budowy, a w niektórych wariantach również określone czynności transportowe. Dokładne warunki zależą jednak od OWU, klauzul dodatkowych oraz miejsca, w którym rozpoczyna się odpowiedzialność ubezpieczyciela.

Transport modułów, falowników lub transformatora może wymagać osobnej polisy cargo albo rozszerzenia ochrony budowlano-montażowej. Znaczenie mają między innymi:

• miejsce wysyłki i trasa przewozu,
• rodzaj środka transportu,
• sposób zabezpieczenia ładunku,
• liczba przeładunków,
• maksymalna wartość jednego transportu,
• udział przewoźników i podwykonawców,
• czas magazynowania przed montażem.

W przypadku dużych transformatorów i innych elementów ponadgabarytowych trzeba dodatkowo przeanalizować sposób podnoszenia, transport specjalistyczny oraz konsekwencje uszkodzenia urządzenia wykonanego na indywidualne zamówienie.

Kradzież i wandalizm na placu budowy farmy PV

Teren powstającej farmy zwykle leży poza zwartą zabudową. Zanim zacznie działać docelowy monitoring i systemy zabezpieczeń, inwestycja jest szczególnie narażona na kradzież. Z placów budowy najczęściej znikają przewody i elementy miedziane, moduły fotowoltaiczne, narzędzia, paliwo, części konstrukcji, wyposażenie zaplecza oraz elementy systemu monitorowania.

Ubezpieczyciel może uzależnić ochronę od spełnienia konkretnych wymagań: ogrodzenia, oświetlenia, monitoringu, ochrony fizycznej, sposobu przechowywania komponentów czy prowadzenia ewidencji osób wchodzących na teren budowy. Te wymagania trzeba sprawdzić przed rozpoczęciem prac – jeżeli zabezpieczenia zapisane w polisie nie zostaną wykonane, może to wpłynąć na sposób rozpatrzenia późniejszego roszczenia.

Rekomendacja dla Twojej firmy

Porozmawiaj z doradcą i wybierz ubezpieczenie dopasowane do Twojej firmy

Po przeczytaniu artykułu nadal masz pytania? Pomożemy Ci uporządkować dostępne warianty, wyjaśnimy najważniejsze różnice i zarekomendujemy rozwiązanie dopasowane do potrzeb Twojej firmy.

Sprawdź najlepszy wariant

Zostaw kontakt, a pomożemy Ci porównać dostępne możliwości i wskazać najlepszy kierunek.

Zapytaj o ofertę

imię

nazwisko

E-mail

Telefon

Wiadomość

Zapoznałem/am się z treścią Polityki prywatności i akceptuję jej postanowienia.

wyślij zapytanie

Odpowiemy możliwie szybko i pomożemy ocenić, które rozwiązanie naprawdę ma sens dla Ciebie lub Twojej firmy.

Błędy projektowe i wykonawcze – czy polisa pokryje każdą szkodę?

To jeden z najtrudniejszych obszarów. Trzeba w nim rozróżnić koszt poprawienia wadliwie wykonanej pracy od szkody, która powstała w innych elementach inwestycji na skutek tego błędu.

Polisa może nie pokrywać samego kosztu prawidłowego wykonania elementu, który od początku został zamontowany wadliwie. Może natomiast – zależnie od zakresu i zastosowanych klauzul – obejmować szkody następcze w pozostałej części inwestycji. Przykład: niewłaściwie zamontowana konstrukcja wymaga ponownego wykonania, ale dodatkowo prowadzi do uszkodzenia modułów przy silnym wiatrze. Te dwa rodzaje kosztów mogą zostać ocenione zupełnie inaczej.

Niektóre rozszerzenia dotyczące wad projektowych lub wykonawczych muszą być wyraźnie włączone do umowy. Dlatego przy porównywaniu ofert sprawdzamy:

• definicję wady projektowej i wykonawczej,
• zakres szkód następczych,
• wyłączenie kosztu poprawy wadliwego elementu,
• odpowiedzialność projektanta i wykonawcy,
• wymagane klauzule dodatkowe,
• limity i udziały własne.

Próby, testy i rozruch farmy fotowoltaicznej

Moment pierwszego podania napięcia i uruchamiania urządzeń to jeden z najważniejszych etapów inwestycji. Wtedy ujawniają się błędy połączeń, niewłaściwa konfiguracja systemu, wady urządzeń albo problemy z koordynacją zabezpieczeń.

Polisa budowlano-montażowa może obejmować szkody powstałe podczas prób, testów i rozruchu, ale okres takiej ochrony bywa ograniczony. W warunkach dostępnych na rynku spotyka się zapisy, zgodnie z którymi ochrona kończy się w chwili odbioru końcowego, zakończenia próbnego rozruchu albo rozpoczęcia użytkowania instalacji. Trzeba więc ustalić:

• kiedy formalnie rozpoczyna się rozruch,
• jak długo mogą trwać testy,
• czy część instalacji będzie oddawana etapami,
• co oznacza rozpoczęcie eksploatacji,
• czy energia będzie sprzedawana już podczas testów,
• kiedy następuje odbiór częściowy i końcowy,
• kto podpisuje protokół przejęcia instalacji.

Brak precyzyjnych dat może doprowadzić do luki pomiędzy zakończeniem ochrony budowlanej a początkiem polisy eksploatacyjnej. To najczęstsza i jednocześnie najłatwiejsza do uniknięcia luka w całym programie ubezpieczenia inwestycji.

Ubezpieczenie budowy a polisa docelowa farmy fotowoltaicznej

Ochrona budowlano-montażowa i polisa eksploatacyjna dotyczą innych etapów życia inwestycji. Nie powinny być traktowane jako rozwiązania zamienne.

Rodzaj ochrony	Główna funkcja	Typowy etap	Przykładowy zakres
CAR/EAR	ochrona realizowanej inwestycji	transport określony w polisie, budowa, montaż, próby i rozruch	roboty, materiały, urządzenia, zaplecze, OC budowy
Polisa docelowa farmy	ochrona działającej instalacji	po odbiorze i rozpoczęciu eksploatacji	moduły, falowniki, transformatory, zdarzenia losowe, awarie, kradzież i przestój
Gwarancja kontraktowa	zabezpieczenie wykonania zobowiązań z umowy	przetarg, realizacja kontraktu i okres rękojmi	wadium, należyte wykonanie, usunięcie wad i usterek

Po odbiorze inwestycji ubezpieczenie farmy fotowoltaicznej może chronić moduły, konstrukcje wsporcze, falowniki, transformatory, monitoring, ogrodzenie i pozostałą infrastrukturę. W zależności od potrzeb zakres obejmuje zdarzenia pogodowe, pożar, przepięcia, kradzież, wandalizm, awarie oraz finansowe skutki przerwy w produkcji energii. O tym, co przygotować przed wyceną, piszemy w artykule o audycie ubezpieczeniowym farmy fotowoltaicznej.

Polisa eksploatacyjna powinna rozpocząć się najpóźniej w chwili zakończenia ochrony CAR/EAR. Dat nie należy ustalać wyłącznie na podstawie pierwotnego harmonogramu, ponieważ budowa może się przedłużyć.

Co w przypadku opóźnienia uruchomienia farmy?

Uszkodzenie kluczowego urządzenia może przesunąć rozpoczęcie produkcji energii. Farma nie osiąga wtedy planowanych przychodów, mimo że inwestor nadal ponosi koszty finansowania, ochrony placu, pracy zespołów oraz realizacji innych zobowiązań. Jeżeli urządzenia są finansowane leasingiem, trzeba dodatkowo sprawdzić, od którego momentu wymagana jest polisa i kto odpowiada za ochronę podczas transportu, montażu oraz rozruchu – wyjaśniamy to w artykule o fotowoltaice i magazynie energii w leasingu.

Standardowa część majątkowa CAR/EAR koncentruje się na kosztach naprawy lub odtworzenia uszkodzonego mienia. Nie musi automatycznie obejmować utraconych przychodów wynikających z opóźnienia startu. W większych inwestycjach warto więc przeanalizować rozszerzenie programu o finansowe skutki późniejszego oddania farmy do eksploatacji. Do przygotowania takiej ochrony przydadzą się:

• harmonogram budowy,
• model finansowy projektu,
• planowana data uruchomienia,
• umowy sprzedaży energii,
• prognozy produkcji,
• koszty stałe,
• maksymalny przewidywany czas odtworzenia kluczowych urządzeń.

Znaczenie ma również przyczyna opóźnienia. Ochrona finansowa jest zwykle powiązana ze zdarzeniem objętym częścią majątkową polisy. Samo opóźnienie administracyjne, brak pozwolenia lub niewypłacalność wykonawcy mogą nie zostać objęte takim rozszerzeniem.

Czym jest gwarancja należytego wykonania?

Gwarancja należytego wykonania zabezpiecza beneficjenta na wypadek niewykonania albo nieprawidłowego wykonania obowiązków wynikających z kontraktu. Może być wymagana od generalnego wykonawcy, dostawcy urządzeń albo podwykonawcy.

Nie jest jednak polisą chroniącą panele, transformator czy konstrukcję przed zniszczeniem. Gwarancja dotyczy zobowiązania kontraktowego, natomiast CAR/EAR i polisa eksploatacyjna odnoszą się do ryzyka powstania szkody w mieniu lub odpowiedzialności.

W praktyce gwarancja należytego wykonania w OZE pomaga wykonawcy spełnić warunki kontraktu bez blokowania pełnej kwoty zabezpieczenia w gotówce. Jej uzyskanie zależy między innymi od sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, doświadczenia, treści kontraktu, wartości projektu, harmonogramu i wymaganej treści dokumentu. Ubezpieczyciel nie wydaje jednak dokumentu wyłącznie na podstawie informacji o wartości inwestycji. Analizuje również kondycję finansową wykonawcy, treść kontraktu, doświadczenie oraz możliwość terminowego wykonania prac. W osobnym poradniku pokazujemy krok po kroku, jak uzyskać gwarancję ubezpieczeniową dla inwestycji OZE.

Mity i fakty o ubezpieczeniu farmy fotowoltaicznej w budowie

Kto powinien być objęty polisą CAR/EAR?

W budowie farmy uczestniczy wiele podmiotów, dlatego trzeba ustalić, czy polisa obejmuje wyłącznie inwestora lub generalnego wykonawcę, czy również pozostałych uczestników procesu. W zależności od struktury kontraktu ochroną mogą zostać objęci:

• inwestor,
• spółka celowa realizująca projekt,
• generalny wykonawca,
• podwykonawcy,
• dostawcy urządzeń,
• bank lub inny podmiot finansujący,
• właściciel gruntu,
• operator przyszłej farmy.

Włączenie podwykonawców do programu nie oznacza, że ich własne OC przestaje być potrzebne. Polisa CAR/EAR chroni wspólny interes związany z inwestycją, natomiast OC działalności odpowiada za inne szkody i zobowiązania konkretnej firmy.

Trzeba także sprawdzić zasady regresu. Ubezpieczyciel po wypłacie odszkodowania może w określonych sytuacjach dochodzić zwrotu środków od podmiotu odpowiedzialnego za szkodę. Zakres zrzeczenia się regresu powinien być zgodny z konstrukcją umów zawartych między uczestnikami projektu.

Jak ustalić sumę ubezpieczenia inwestycji?

Suma ubezpieczenia powinna opierać się na pełnej wartości robót i mienia objętych projektem. Podstawą bywa wartość kosztorysowa wynikająca z umowy kontraktowej wraz z wartością ubezpieczanego mienia. W kalkulacji należy uwzględnić między innymi:

• moduły fotowoltaiczne,
• konstrukcje wsporcze,
• falowniki,
• transformatory i rozdzielnice,
• okablowanie,
• monitoring i ogrodzenie,
• drogi wewnętrzne i prace ziemne,
• montaż i uruchomienie,
• elementy dostarczane bezpośrednio przez inwestora,
• wzrost wartości kontraktu w czasie realizacji.

Jeżeli inwestor sam kupuje część urządzeń, a wykonawca odpowiada za ich montaż, wartość tych komponentów również powinna zostać prawidłowo wskazana. Sam fakt, że nie znajdują się na fakturze generalnego wykonawcy, nie oznacza, że nie są narażone na uszkodzenie podczas budowy.

7 najczęstszych błędów przy ubezpieczaniu budowy farmy PV

Warto też wiedzieć, co zrobić, gdy szkoda już wystąpiła – zebraliśmy to w tekście o najczęstszych błędach właścicieli instalacji PV po wystąpieniu szkody.

Checklista przed rozpoczęciem budowy farmy fotowoltaicznej

Siedem obszarów, które warto zamknąć przed pierwszą dostawą komponentów. Im więcej z nich uporządkujesz przed rozmową z ubezpieczycielem, tym szybciej otrzymasz porównywalne oferty.

Jak Pallada pomaga zabezpieczyć budowę farmy fotowoltaicznej?

Każda inwestycja ma inną strukturę kontraktową, harmonogram, sposób finansowania i podział odpowiedzialności. Dlatego nie opieramy rekomendacji wyłącznie na wartości farmy lub jej planowanej mocy. W pierwszej kolejności analizujemy:

• umowę i zakres prac,
• kosztorys oraz wartość urządzeń,
• harmonogram dostaw, montażu i testów,
• udział inwestora i wykonawców,
• sposób transportu oraz składowania,
• wymagania podmiotu finansującego,
• potrzebne gwarancje kontraktowe,
• planowany termin uruchomienia instalacji.

Jako multiagencja porównujemy propozycje różnych towarzystw i wskazujemy różnice w zakresie ochrony, wyłączeniach, klauzulach, limitach oraz udziałach własnych. Pomagamy też połączyć ochronę budowy z polisą docelową farmy i zabezpieczeniami wymaganymi w kontrakcie. Naszym celem jest rozwiązanie, które odpowiada rzeczywistemu przebiegowi inwestycji, a nie tylko formalnie spełnia obowiązek przedstawienia polisy.

Trzy filary bezpiecznej realizacji inwestycji

Najważniejsze jest zachowanie ciągłości pomiędzy poszczególnymi etapami. Daty ochrony powinny odpowiadać rzeczywistemu harmonogramowi dostaw, robót, testów i odbiorów, a zakres – pełnej wartości projektu oraz rolom wszystkich zaangażowanych podmiotów.

W Pallada Ubezpieczenia pomagamy dobrać i porównać rozwiązania dla całego procesu – od dostarczenia pierwszych komponentów na teren budowy, przez montaż i rozruch, aż po docelową ochronę działającej farmy fotowoltaicznej.

Ochrona farmy fotowoltaicznej jest częścią szerszego podejścia do zabezpieczania inwestycji w odnawialne źródła energii. Dobrze dobrane ubezpieczenie OZE może obejmować zarówno etap budowy i rozruchu, jak i późniejszą eksploatację instalacji oraz związane z nią ryzyka techniczne i finansowe.

FAQ – ubezpieczenie farmy fotowoltaicznej w budowie